Os axóuxeres son obxectos sonoros de cores moi vivas para entreter aos cativos e cativas. Este blogue pretende ser un espazo onde poder realizar o intercambio de experiencias, amáis dunha proposta motivadora de integración das TIC ás miñas clases. Desexo que sexa enriquecedor e motivante para a vosa e a miña formación.

lunes, 18 de febrero de 2013

150 Anos de Cantares



24 DE FEBREIRO: DÍA DE ROSALÍA DE CASTRO


PARTITURA MUSICA GALLEGA ANTIGUA - CANTARES GALLEGOS - TORRES CREO- LETRA ROSALIA DE CASTRO (Música - Partituras Musicales Antiguas)

O 24 de febreiro conmemórase o 175 anivesario do nement de Rosalía de Castro.                                               


ROSALÍA DE CASTRO, PROTAGONISTA TAMÉN NO 2013

Preguntarédesvos o porqué, non si? Seguramente por moitas razóns, mais, de xeito especial, neste 2013 conmemoraremos o 150 aniversario da publicación do seu primeiro poemario monolingüe en galego, os coñecidos Cantares gallegos (1863). Un dos fitos que marcaron o inicio do  rexurdimento da lingua e da cultura galega

Temos moito que celebrar, non si?  Ide poñendo a imaxinación a funcionar.

 Este calendario é un agasallo que elaborou a editorial Xerais.


Rosálía de Castro naceu  en Santiago e na súa partida de nacemento figura como «hija de padres incógnitos», puntualizándose, non obstante, que «va sin número por no haber pasado a la Inclusa».
 A súa nai, dona María Teresa de la Cruz de Castro y Abadía, de familia fidalga vinda a menos, tiña trinta e dous anos cando naceu Rosalía. Seu pai, don José Martínez Viojo, nacido o 7 de febreiro de 1798, acababa de cumprir trinta e nove e era sacerdote; non puido, polo tanto, recoñecer, nin lexitimar a filla, aínda que si parece que se interesou por ela e encargou do seu coidado ás súas irmás
Foron as tías paternas de Rosalía, dona Teresa e dona María Josefa, as que se fixeron cargo da nena nos primeiros tempos, levándoa a vivir con elas, primeiro en Ortoño, na casa familiar chamada Casa do Castro, e despois en Padrón.

Rosalía de Castro é, sen dúbida, a nosa escritora máis universal. A súa poesía é coñecida en todo o mundo . É tanto o que se ten escrito sobre a poesía de Rosalía que é difícil poder engadir algo novo.Os estudos realizados por diferentes investigadores nos últimos anos, fóronnos colocando ante unha Rosalía moito máis auténtica, cunha grande personalidade; unha muller cults, loitadora, vangardista...Moi diferente á Rosalía simple, chorona populista...,que nos presentaron fai anos. O día 24  de febreiro celebramos o aniversario da publicación de "Cantares Gallegos" 1863-2013 invítovos a que a lembredes collendo nas vosas mans algún dos seus libros e deixándovos levar polos  seus versos dos que ela fala así:

Diredes destes versos, i é verdade,
Que tén estraña insólita harmonía,
Que neles as ideas brillan pálidas
Cal errantes muxicas
Que estalan por instantes,
Que desaparecen xiña,
Que se asomellan á párruma incerta
Que voltexa no fondo das curtiñas,
I ó susurro monótono dos pinos
Da beiramar bravía.

Eu direivos tan só que os meus cantares
Así sán en confuso da alma miña
Como sai das profundas carballeiras
O comezar do día,
Rumor que non se sabe
Se é rebuldar das brisas,
Si son beixos das frores,
Se agrestes, misteriosas harmonías
Que neste mundo triste
O camiño do ceo buscan perdidas.

Follas Novas, 1880

 PODEDES ENTRAR NESTA PÁXINA OU NESTOUTRA.PARA SABER  MÁIS

 DE ROSALÍA




 POEMAS DE ROSALÍA:
http://sondepoetas.blogspot.com.es/2009/06/xusticia-pola-man-rosalia-de-castro.html

Porque unha imaxe vale máis que mil palabras, porque a literatura e a música son creacións artísticas que se complementan, celebremos o Día da Lingua Materna e oDía de Rosalía cunha pequena selección de vídeos e música.





Alborada. Rosalía de Castro

I
Vaite, noi-
te,—vai fuxin-
do.—Vente auro-
ra,—vente abrin-
do,—co teu ros-
tro,—que, sorrin-
do,—¡¡¡a sombra espanta!!!


¡Canta,
paxariño, can-
ta—de ponliña en pon-
la,—que o sol se levan-
ta—polo monte ver-
de,—polo verde mon-
te,—alegrando as her-
bas,—alegrando as fon-
tes!...


¡Canta, paxariño alegre,
canta!
¡Canta porque o millo medre,
canta!
Canta porque a luz te escoite,
canta!
Canta que fuxeu a noite.


Noite escura
logo ven
e moito dura
co seu manto
de tristura.
Con meigallos
e temores,
agoreira
de dolores,
agarimo
de pesares,
cubridora
en todo mal.

¡Sal...!
Que a auroriña
o ceu colora
cuns arbores
que namora,
cun sembrante
de ouro e prata
teñidiño
de escalrata.

Cuns vestidos
de diamante
que lle borda
o sol amante
antre as ondas
de cristal.


¡Sal...!
señora en todo mal,
que o sol
xa brila
nas cunchiñas do areal;
que a luz
do día
viste a terra de alegría;
que o sol
derrete con amor a escarcha fría

II


Branca auro-
ra-ven chegan- 
do-i ás porti- 
ñas-vai chaman- 
do-dos que dor- 
men-esperan- 
do-¡o teu folgor!...


Cor... 
de alba hermosa 
lles estende 
nos vidriños 
cariñosa, 
donde o sol 
tamén suspende, 
cando aló 
no mar se tende, 
de fogax 
larada viva, 
dempóis leve, 
fuxitiva,
triste, vago 
resprandor.


Cantor
dos aires,
paxariño alegre,
canta,
canta porque o millo medre;
cantor
 da aurora,
alegre namorado,
ás meniñas dille 
que xa sal o sol dourado;




Que o gaiteiro,

ben lavado,
ben vestido,
ben peitado,
da gaitiña
acompañado
¡á porta está!...
¡Xa!...




Se espricando

que te esprica,
repinica,
repinica
na alborada
ben amada
das meniñas
cantadeiras,
bailadoras,
rebuldeiras;
das velliñas
alegriñas;
das que saben
ben ruar.


¡Arriba 
todas, rapaciñas do lugar,
que o sol
i a aurora xa vos vén a dispertar!
¡Arriba!
¡Arriba, toleirona mocidad,
que atru-
xaremos, - cantaremos o ala... lá!!!

"A máis grande dificultade que achéi pra escribir esta alborada, foi o meu deseio de que saíse nun todo arregrada á música. Conseguín esto, pro foi a custa da poesía; non podía ser de outro modo, cando se dá cum aire tan estraño e tan difícile da acomodarlle letra algunha." (Nota de Rosalía de Castro)

















Rosalía de Castro (1980), Poesía en galego completa (Vigo: Edición Xerais de Galicia)

 
 


                          http://sondepoetas.blogspot.com/



Has de cantar,

meniña gaitera;

has de cantar,

que me morro de pena.



Canta, meniña,

na beira da fonte;

canta,daréiche

boliños do pote.



Canta, meniña,

con brando compás,

daréiche unha proia

da pedra do lar.



Papiñas con leite

tamén che daréi;

sopiñas con viño,

torrexas con mel.


Patacas asadas

con sal e vinagre,

que saben a noces.


¡Que ricas que saben!

¡Que feira, rapaza,

si cantas faremos...!


Festiña por fora,

festiña por dentro.


Canta, si queres,

rapaza do demo;

canta, si queres;

daréiche un mantelo.


Canta, si queres,

na lengua que eu falo.

Daréiche un mantelo.

Daréiche un refaixo.

Co son da gaitiña,

co son da pandeira,

che pido que cantes,

rapaza morena.



Co son da gaitiña,

co son do tambor,

che pido que cantes,

meniña, por Dios.


II

Así mo pediron

na beira do mar,

ó pe das ondiñas

que veñen e van.

Así mo pediron

na beira do rio

que corre antre as herbas

do campo frorido.

Cantaban os grilos,

os galos cantaban,

o vento antre as foias

runxindo pasaba.

Campaban os prados,

Manaban as fontes

antre herbas e viñas,

figueiras e robres.

Tocaban as gaitas.

Ó son das pandeiras

bailaban os mozos

cas mozas modestas.

¡Qué cofias tan brancas!

¡Qué panos con freco!

¡Qué dengues de grana!

¡Qué sintas! ¡Que adresos!

¡Qué ricos mandiles!

¡Qué verdes refaixos!

¡Qué feitos xustillos

de cor colorado!

Tan vivos color









ROSALÍA SEMPRE

Como xa sabedes, aproxímase a data da realización do noso roteiro rosaliano.No centro xa hai varios murais sobre a escritora e está sendo obxecto de estudo nas aulas de 3º de ESO e 1º de Bacharelato. Como complemento do traballado e como anticipo do roteiro, queda este glog para que poidades ver información básica sobre Rosalía.

No hay comentarios:

Publicar un comentario